7.5f

Αυτισμός και Εργοθεραπεία

Ειδική Αγωγή, Εργοθεραπεία

Από τον εργοθεραπευτή Σωτήρη Σιμάκη.

7.5fΑυτισμός και Εργοθεραπεία

Ο Αυτισμός είναι μια σοβαρή αναπτυξιακή διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από μειωμένη κοινωνική αλληλεπίδραση και επικοινωνία, καθώς και από περιορισμένη, επαναλαμβανόμενη και στερεότυπη συμπεριφορά. Όλες αυτές οι ενδείξεις ξεκινούν πριν το παιδί γίνει τριών ετών.

Πρόκειται για μια διαταραχή της ψυχολογικής ανάπτυξης του ατόμου. Στο πλαίσιο αυτής της διαταραχής εμποδίζεται ή δυσκολεύεται η ανάπτυξη ψυχολογικών δεξιοτήτων, που είναι ζωτικές για την ψυχο – κοινωνική λειτουργία και επάρκεια του ανθρώπου. Οι δεξιότητες αυτές σχετίζονται με την κοινωνική συναλλαγή και αμοιβαιότητα, την επικοινωνία και την οργάνωση πρόσφορης και σκόπιμης δραστηριότητας. Στις περιοχές αυτές τα αυτιστικά άτομα εμφανίζουν σημαντικές δυσκολίες και χαρακτηριστικές αποκλίσεις.

Ένα ακόμα στοιχείο που επιδεικνύει τη σημαντικότητα του θέματος είναι ότι πέρα από τη ζωή του παιδιού που επηρεάζεται άμεσα, αλλάζει και αυτή των οικογενειών τους, δηλαδή του ευρύτερου κοινωνικού πλαισίου.

Πρώιμα συμπτώματα σε βρέφη και νήπια

Το παιδί:

  • Δεν κάνει επαφή με τα μάτια (π.χ. δεν κοιτάει την μητέρα όταν εκείνη το θηλάζει)
  • Δε χαμογελά όταν του χαμογελούν
  • Δεν ανταποκρίνεται στο όνομά του, ή στον ήχο μιας γνώριμης φωνής
  • Δεν ακολουθεί, οπτικά, αντικείμενα
  • Δε δείχνει ή δε χαιρετάει ή δεν χρησιμοποιεί άλλες χειρονομίες για να επικοινωνεί
  • Δεν ακολουθεί αυτό που του δείχνετε με το χέρι σας
  • Δεν κάνει θορύβους για να κερδίσει την προσοχή σας
  • Δε σας προκαλεί για, ή δεν ανταποκρίνεται σε χάδια
  • Δε μιμείται τις κινήσεις σας και τις εκφράσεις του προσώπου σας
  • Δε σηκώνει τα χέρια του προς εσάς για να το πάρετε στην αγκαλιά σας
  • Δεν παίζει με άλλα άτομα
  • Δε ζητάει βοήθεια για κάτι που δεν μπορεί να κάνει μόνο του

Εργοθεραπεία και Αυτισμός

Η Εργοθεραπεία είναι μία ειδικότητα που ασχολείται με την προαγωγή της υγείας και ευεξίας μέσω του «έργου». Οι υπηρεσίες εργοθεραπείας εστιάζουν στη βελτίωση της συμμετοχής και της απόδοσης των ατόμων σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής, την εκπαίδευση, την εργασία, τον ελεύθερο χρόνο, το παιχνίδι και τη κοινωνική συμμετοχή. Για ένα άτομο με αυτισμό, η έμφαση του προγράμματος εργοθεραπείας καθορίζεται ανάλογα με τους στόχους και τις προτεραιότητες του ατόμου αυτού.

Οι εργοθεραπευτές αποτελούν μέρος της διεπιστημονικής ομάδας και κατέχουν κρίσιμο ρόλο τόσο στην αξιολογική διαδικασία όσο και στη θεραπευτική παρέμβαση. Σε συνεργασία με το θεραπευτικό προσωπικό άλλων ειδικοτήτων, δουλεύουν με τα άτομα με αυτισμό καθώς και τις οικογένειές τους. Η παρέμβαση αποσκοπεί  στη συμμετοχή του ατόμου με αυτισμό σε διάφορες δραστηριότητες, γι’ αυτό πραγματοποιείται σε διάφορα περιβάλλοντα, όπως το σπίτι και το σχολείο.

Η εργοθεραπευτική αξιολόγηση αρχίζει με τη συλλογή πληροφοριών με ποικίλα μέσα, όπως σταθμισμένα εργαλεία, παρατήρηση, ερωτηματολόγια, προκειμένου να αναγνωρισθούν οι ανάγκες του ατόμου. Ερευνητικά δεδομένα δείχνουν πως τα άτομα με αυτισμό είναι πιθανό να έχουν δυσκολίες στους τομείς: αυτοφροντίδας, αισθητηριακής επεξεργασίας και ρύθμισης (sensory modulation), αυτορρύθμισης (self – regulation), πράξης, κινητικής μίμησης, λειτουργικού παιχνιδιού και παιχνιδιού προσποίησης, κοινωνικής συμμετοχής και  συμμετοχής στην εκπαιδευτική διαδικασία (Kientz & Dunn, 1997 . Libby, Powell, Messer & Jordan, 1998 . Case – Smith &Bryan, 1999 . Dawson & Waiting, 2000 . Baranek, 2002 . Rutherford & Rogers, 2003 . Watson, Baranek & DiLavore, 2003).

Τα στοιχεία της εργοθεραπευτικής αξιολόγησης καθορίζουν την εξατομικευμένη εργοθεραπευτική παρέμβαση. Ο εργοθεραπευτής χρησιμοποιεί εργαλεία και τεχνικές που σχετίζονται με το άτομο, τη δραστηριότητα και το περιβάλλον του. Η παρέμβαση στοχεύει στα πεδία της προσοχής, της συμπεριφοράς, των κοινωνικών δεξιοτήτων, της αισθητηριακής επεξεργασίας, της κινητικότητας, του παιχνιδιού και της αυτοεξυπηρέτησης.

Η αισθητηριακή ολοκλήρωση (Sensory Integration) αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά πλαίσια αναφοράς που χρησιμοποιούνται στο αυτισμό. Είναι μια νευροβιολογική διαδικασία που οργανώνει τις αισθήσεις από το σώμα και από το περιβάλλον και καθιστά δυνατή την αποτελεσματική χρήση του σώματος μέσα στο περιβάλλον. Με άλλα λόγια, η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι η ικανότητα να οργανώνει το άτομο τις αισθητηριακές πληροφορίες για να μπορεί να τις χρησιμοποιήσει (Ayres, 1972).

Οι εργοθεραπευτές που έχουν λάβει εξειδικευμένη εκπαίδευση στη θεωρία της Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης μπορούν να παρέχουν άμεση παρέμβαση αισθητηριακής ολοκλήρωσης σε άτομα με αυτισμό. Επιπλέον, μπορούν να παρέχουν συμβουλευτική στους γονείς και τους δασκάλους για το ρόλο της αισθητηριακής επεξεργασίας και τους τρόπους που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί με προσαρμογές στο σπίτι και στο σχολείο.

Πηγή: Στράτος Αλεξάνδρου

Παρακαλούμε κατά την ηλεκτρονική αναδημοσίευση οποιουδήποτε περιεχομένου να αναγράφετε την πηγή με ενεργό σύνδεσμο προς το oloigiatopaidi.gr . Ευχαριστούμε!

Αφήστε μια απάντηση